Globalna gospodarka opiera si\u0119 na wielu filarach, jednak \u017caden z nich nie ma tak pot\u0119\u017cnego i wszechobecnego wp\u0142ywu jak ameryka\u0144ski dolar. Cho\u0107 Stany Zjednoczone to tylko jeden kraj, ich waluta funkcjonuje de facto jako globalna waluta rezerwowa. Wok\u00f3\u0142 dolara kr\u0119ci si\u0119 handel mi\u0119dzynarodowy, rynki surowcowe, a tak\u017ce polityka monetarna wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw. Co sprawi\u0142o, \u017ce kawa\u0142ek papieru z wizerunkiem ameryka\u0144skich prezydent\u00f3w zyska\u0142 tak gigantyczn\u0105 moc? Odpowied\u017a tkwi w historii, sile gospodarczej oraz zaufaniu rynk\u00f3w finansowych.<\/p>\n
Droga dolara na szczyt rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 na dobre po II wojnie \u015bwiatowej. W 1944 roku podpisano uk\u0142ad w Bretton Woods, kt\u00f3ry powi\u0105za\u0142 waluty g\u0142\u00f3wnych kraj\u00f3w Zachodu z dolarem, a sam dolar sta\u0142 si\u0119 wymienialny na z\u0142oto po sta\u0142ym kursie. Cho\u0107 w 1971 roku prezydent Richard Nixon zawiesi\u0142 wymienialno\u015b\u0107 dolara na kruszec, system ten nie upad\u0142. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 w latach 70. XX wieku Stany Zjednoczono zawar\u0142y porozumienie z Arabi\u0105 Saudyjsk\u0105, na mocy kt\u00f3rego ca\u0142a ropa naftowa na \u015bwiecie mia\u0142a by\u0107 rozliczana w dolarach. Narodzi\u0142 si\u0119 tak zwany petrodolar. Odt\u0105d ka\u017cde pa\u0144stwo potrzebuj\u0105ce energii musia\u0142o gromadzi\u0107 ameryka\u0144sk\u0105 walut\u0119, co zagwarantowa\u0142o jej sta\u0142y popyt na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie banki centralne na ca\u0142ym \u015bwiecie trzymaj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich rezerw walutowych w\u0142a\u015bnie w dolarach ameryka\u0144skich. Wed\u0142ug danych Mi\u0119dzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF) stanowi\u0105 one niemal 60% oficjalnych rezerw dewizowych globu. Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Pa\u0144stwa potrzebuj\u0105 stabilnej waluty, kt\u00f3r\u0105 mog\u0105 \u0142atwo wymieni\u0107 i wykorzysta\u0107 w sytuacjach kryzysowych, na przyk\u0142ad do obrony kursu w\u0142asnej waluty czy sp\u0142aty d\u0142ug\u00f3w zagranicznych. Dolar daje poczucie bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3rego nie s\u0105 w stanie zapewni\u0107 waluty rynk\u00f3w wschodz\u0105cych.<\/p>\n
Kiedy na \u015bwiecie dochodzi do kryzys\u00f3w geopolitycznych, wojen, pandemii czy krach\u00f3w na gie\u0142dach, inwestorzy masowo uciekaj\u0105 od ryzyka. Gdzie l\u0105duj\u0105 ich pieni\u0105dze? Zazwyczaj w ameryka\u0144skich obligacjach skarbowych, denominowanych oczywi\u015bcie w dolarach. Zjawisko to nazywane jest poszukiwaniem \u201ebezpiecznej przystani\u201d (ang. safe haven<\/em>). Ogromna p\u0142ynno\u015b\u0107 ameryka\u0144skiego rynku finansowego oraz stabilno\u015b\u0107 instytucjonalna USA sprawiaj\u0105, \u017ce inwestorzy wol\u0105 zarabia\u0107 mniej, ale mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce ich kapita\u0142 nie zniknie overnight.<\/p>\n Trudno wyobrazi\u0107 sobie globalny handel bez dolara. Nawet transakcje niemaj\u0105ce nic wsp\u00f3lnego ze Stanami Zjednoczonymi \u2013 na przyk\u0142ad mi\u0119dzy Brazyli\u0105 a Chinami czy Japoni\u0105 a Indie \u2013 cz\u0119sto s\u0105 fakturowane w dolarach. U\u0142atwia to wycen\u0119 towar\u00f3w i minimalizuje ryzyko kursowe. Dotyczy to szczeg\u00f3lnie surowc\u00f3w strategicznych: z\u0142ota, miedzi, gazu ziemnego i wspomnianej wcze\u015bniej ropy naftowej. Kiedy cena ropy spada lub ro\u015bnie na gie\u0142dach w Londynie czy Nowym Jorku, zawsze wyra\u017cona jest w USD.<\/p>\n Dominacja dolara to nie tylko ekonomia, ale r\u00f3wnie\u017c pot\u0119\u017cna bro\u0144 polityczna. Poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 globalnych rozlicze\u0144 bankowych (w tym system SWIFT) przechodzi przez ameryka\u0144skie instytucje finansowe, Stany Zjednoczone maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 nak\u0142adania dotkliwych sankcji gospodarczych. Kraj lub podmiot odci\u0119ty od systemu dolarowego zostaje niemal ca\u0142kowicie wykluczony z mi\u0119dzynarodowego handlu. Przyk\u0142adem s\u0105 sankcje na\u0142o\u017cone na Rosj\u0119, Iran czy Kore\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105, kt\u00f3re pokaza\u0142y, jak bolesna mo\u017ce by\u0107 utrata dost\u0119pu do ameryka\u0144skiej waluty.<\/p>\n Mimo pot\u0119\u017cnej pozycji, w ostatnich latach coraz g\u0142o\u015bniej m\u00f3wi si\u0119 o procesie zwanym dedolaryzacj\u0105. Kraje takie jak Chiny, Rosja czy pa\u0144stwa z grupy BRICS aktywnie szukaj\u0105 alternatyw. Chiny promuj\u0105 swoja walut\u0119 \u2013 juan \u2013 w handlu mi\u0119dzynarodowym, a niekt\u00f3re kraje zawieraj\u0105 umowy dwustronne rozliczane we w\u0142asnych walutach, pomijaj\u0105c ca\u0142kowicie dolar. Ponadto rosn\u0105cy d\u0142ug publiczny USA budzi obawy co do d\u0142ugoterminowej stabilno\u015bci ameryka\u0144skiej gospodarki.<\/p>\n Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce alternatywa dla dolara musi spe\u0142nia\u0107 szereg rygorystycznych warunk\u00f3w: musi by\u0107 w pe\u0142ni wymienialna, oparta na stabilnych praworz\u0105dnych instytucjach oraz charakteryzowa\u0107 si\u0119 g\u0142\u0119bokim rynkiem finansowym. Na ten moment \u017caden kandydat \u2013 ani euro, ani juan, ani kryptowaluty \u2013 nie jest w stanie zast\u0105pi\u0107 dolara w skali globalnej. Dominacja ameryka\u0144skiej waluty opiera si\u0119 na fundamentach budowanych przez dziesi\u0119ciolecia i cho\u0107 jej udzia\u0142 w rezerwach powoli spada, dolar pozostaje niekwestionowanym kr\u00f3lem \u015bwiatowej finansjery.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dlaczego dolar jest tak wa\u017cny dla ca\u0142ego \u015bwiata? Globalna gospodarka opiera si\u0119 na wielu filarach, jednak \u017caden z nich nie ma tak pot\u0119\u017cnego i wszechobecnego wp\u0142ywu jak ameryka\u0144ski dolar. Cho\u0107 Stany Zjednoczone to tylko jeden kraj, ich waluta funkcjonuje de facto jako globalna waluta rezerwowa. Wok\u00f3\u0142 dolara kr\u0119ci si\u0119 handel mi\u0119dzynarodowy, rynki surowcowe, a tak\u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-16","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prefino.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prefino.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prefino.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prefino.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prefino.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prefino.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prefino.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prefino.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prefino.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Handel mi\u0119dzynarodowy i surowce<\/h2>\n
Pot\u0119ga geopolityczna i sankcje<\/h2>\n
Czy dominacja dolara jest zagro\u017cona?<\/h2>\n